🇬🇧 Click to read the English version
Web dünyasında uzun süredir iki ana kitleye içerik üretiyoruz: İnsanlar ve Arama Motorları. İnsanlar için şık tasarımlar ve navigasyon menüleri; Google botları içinse robots.txt ve sitemap.xml dosyaları hazırladık. Artık üçüncü bir kitlemiz var: Yapay Zeka Ajanları.
Cursor, Windsurf, Perplexity veya ChatGPT... Bu araçlar projenizi ziyaret ettiğinde karşılarına çıkan karmaşık HTML yapısı ve "gürültülü" içerikler, onların verimini düşürüyor. İşte tam bu noktada, makineler için yeni bir standart doğuyor: llms.txt.
Neden Geleneksel Dokümantasyon Yetmiyor?
Geleneksel web sayfaları; reklamlar, JavaScript etkileşimleri ve iç içe geçmiş HTML etiketleriyle doludur. Bir AI ajanı bu sayfayı okumaya çalıştığında, sınırlı olan bağlam penceresini (context window) bu gereksiz "gürültü" ile doldurur.
AI modelleri için en büyük darboğaz Semantik Belirsizliktir. Model, navigasyon menüsündeki bir link ile projenizin temel fonksiyonunu anlatan metni aynı ağırlıkta görebilir. Bu da hatalı kod üretimine veya yanlış yönlendirmelere yol açar.
llms.txt Nedir?
llms.txt, projenizin kök dizinine yerleştirilen, AI modellerinin en iyi anladığı format olan Markdown ile yazılmış bir rehber dosyasıdır.
Analojiyi şöyle kurabiliriz:
- Robots.txt: Nereye girmemelisin? (Erişim)
- Sitemap.xml: Neler var? (Keşif)
- llms.txt: Bunu nasıl anlamalısın? (Rehberlik)
Yapısal Standartlar
Mükemmel bir llms.txt dosyası şu hiyerarşiyi izler:
- H1 Başlığı: Projenin adı (Tek zorunlu alan).
- Özet Blokları (
>): Projenin amacını anlatan rafine bir manifesto. - Hiyerarşik Dizinleme (H2): Kritik dokümanların Markdown bağlantıları.
- Optional Bölümü: Sadece derinlemesine analiz gerektiğinde AI'ın bakacağı ikincil bilgiler.
Stratejik İkili: llms.txt ve llms-full.txt
Karmaşık projelerde tek bir dosya yeterli olmayabilir. Standart burada iki katman sunar:
- llms.txt (Özet/Harita): AI ajanı için bir "İçindekiler" sayfasıdır. Hangi dokümana bakması gerektiğini seçmesine yardımcı olur.
- llms-full.txt (Tam İçerik): Tüm dokümantasyonun tek bir Markdown dosyasında birleştirilmiş halidir. Geniş bağlam pencereli modeller (Gemini 1.5 Pro, Claude 3.5 Sonnet) için "sıfır gecikmeli" bir referans kaynağı sunar.
LLMO: Yapay Zeka İçin SEO
Gelecekte projelerimizin başarısı, yapay zekanın bizi ne kadar iyi anladığına bağlı olacak. LLMO (Large Language Model Optimization) dediğimiz bu yeni disiplinde llms.txt, projenizin AI yanıtlarında doğru temsil edilmesini ve atıf almasını sağlar.
Markdown formatına geçerek HTML'deki "token vergisini" (token tax) ortadan kaldırıyoruz. Bu, %90'a varan token tasarrufu ve AI'ın bağlamı 10 kat daha hızlı anlaması demektir. Biz buna "Agresif Sıkıştırma" diyoruz; veriyi değil, gürültüyü sıkıştırıyoruz.
llms.txt Örnekleri
Popüler projelerin llms.txt uygulamalarını aşağıdaki linkler üzerinden inceleyebilirsiniz.
Nizam - Next.js 16 Boilerplate
Modern geliştirme standartlarını bir araya getirdiğim Nizam boilerplate projesinde, llms.txt yapısını mimarinin merkezine konumlandırdım. /public dizini altında sunulan bu rehber, yapay zeka ajanlarının projeyi saniyeler içinde analiz etmesine olanak tanıyor.
Bu yapı sayesinde yapay zeka; projenin klasör hiyerarşisini tahmin etmeye çalışmak yerine mimari tercihleri, kullanılan kütüphaneleri ve veri akış şemalarını doğrudan "birinci ağızdan" öğreniyor. llms.txt kullanmak, bir projeye sadece dosya eklemekten ziyade; geliştirme sürecinde insan ve yapay zeka arasında ortak bir akıl (shared context) inşa etmektir.
Nizam projemdeki llms.txt dosyasını incelemek için tıklayın.